Yurt dışında Türk isimleri: Deniz neden erkek, Nil neden İspanyol?

Türkiye'de hem kızlara hem erkeklere verilen isimler, yurt dışındaki resmî kayıtlarda çoğunlukla erkek tarafında duruyor. Avusturya'nın doğum kayıtlarında Deniz adlı çocukların yalnız %14'ü kız. İngiltere ve Galler'de %16, İsviçre'de %26, Fransa'da %35. Umut, Ümit, Özgür, Ege ve Evren ise neredeyse yalnız erkeklere verilmiş: Umut adı Avusturya'da 539, Fransa'da 1.080 kez kaydedilmiş ve bunların hiçbiri ya da hemen hiçbiri kız değil.

Bazı isimlerde sorun tersinden çıkıyor. Nil, İspanya'da Katalanca bir erkek adı ve 12.328 kişinin adı; bunların hiçbiri kadın değil. Ali, İrlanda'da kayıtlıların %58'inde kız adı, çünkü orada Alison ve Alexandra'nın kısaltması.

Rakamlar on ülkenin resmî doğum ve nüfus kayıtlarından, isimden cinsiyet API'mizin kullandığı aynı sayımlı kaynaklardan, 13 Ekim 2026'da hesaplandı. Bir ülke bir isim için en az 50 kayıt varsa gösteriliyor.

İki cinsiyette kullanılan isimler

Parantez içindeki sayı o ülkede bu ismi taşıyan kayıt sayısı. "—" o ülkede 50'den az kayıt olduğu anlamına geliyor.

Bu tablo Türkiye'deki dağılımı göstermiyor; TÜİK iki cinsiyette kullanılan isimler için kız ve erkek sayısını ayrı yayımlamıyor. Gösterdiği şey, yurt dışında doğan ya da yaşayan Türk kökenli çocuklarda bu isimlerin hangi tarafa yattığı. Deniz, Türkiye'de iki cinsiyette de yaygın bir isim; Avusturya'da, İngiltere'de ve Polonya'da ise her beş Deniz'den dördü erkek.

Başka bir dilde başka bir isim

Bazı Türkçe isimler başka bir dilde de var ve orada başka bir cinsiyete ait:

Ada, Ela, Eda ve Ayla şanslı isimler: başka dillerde de kız adı oldukları için her ülkede aynı cevabı veriyorlar. Mehmet, Mustafa ve Yusuf da her ülkede neredeyse %0, Elif, Zeynep ve Fatma neredeyse %100 kız. Sorun yalnız iki cinsiyette kullanılan isimlerde ve başka dille çakışanlarda çıkıyor.

Bu neden önemli: hitap ve ülke ipucu

Almanca bir CRM, Avusturya'da yaşayan Deniz Yılmaz'a yazarken ismin cinsiyetine bakar. Avusturya kayıtlarına göre Deniz %86 erkek. "Sehr geehrter Herr Yılmaz" yazan bir sistem, her yedi Deniz'den birine yanlış hitap eder. Bu kadınların çoğu Türkiye'de kızlara da verilen bir isim taşıyor.

Hitap API'miz bu yüzden ismin en az %90 bir cinsiyette olmasını bekliyor. Deniz Avusturya'da %86 olduğu için cinsiyetli hitap yerine "Guten Tag Deniz Yılmaz" yazıyor. Türkçede de aynı kural geçerli: emin olunmadığında "Sayın Deniz Bey" ya da "Sayın Deniz Hanım" yerine "Sayın Deniz Yılmaz".

Ülke ipucu da aynı derecede önemli. API'ye ülke göndermeden "Nil" sorarsanız, en büyük sayımlı kayıt İspanya'da olduğu için cevap %94 erkek oluyor. country=TR gönderirseniz cevap kadın oluyor. İrlanda'da yaşayan bir Ali için country=IE, cevabı %58 kıza çeviriyor. Türk müşterileriniz için ülke kodunu, adresten, telefon kodundan ya da tarayıcı dilinden gönderin. API bunu country, locale ya da ip parametresiyle alıyor.

curl "https://namegender.com/api/v1/gender?name=Nil&country=TR" \
  -H "Authorization: Bearer ng_live_xxxxxxxxxxxx"

Türkiye için bir kısıtı açıkça söyleyelim: Türkiye'nin kendi kız/erkek sayımı veritabanımızda yok. TR ile gelen cevaplar sayımsız bir isim sözlüğünden geliyor ve güven düzeyi "doğrulanmamış" olarak işaretleniyor. Avrupa'da yaşayan Türk kökenli kişiler için ise o ülkenin sayımlı kaydı kullanılıyor. Yukarıdaki tablodaki rakamlar oradan geliyor.

Yöntem

Betik scripts/turkish-names-abroad.php. Veritabanımızdaki sayımlı kaynakları ülkeye göre topluyor (Birleşik Krallık'ın üç sicili tek ülke sayılıyor) ve her isim için en az 50 kayıt olan ülkelerde kız oranını yazıyor. Kayıtlar Avusturya, Birleşik Krallık, Fransa, Kanada, İrlanda ve Norveç'te doğumları; İsviçre, Polonya ve İspanya'da yaşayan nüfusu, ABD'de 1880–2024 doğumlarını sayıyor. Grafik scripts/turkish-names-abroad-chart.mjs ile aynı dosyadan çiziliyor.

İlgili: Formlar Türk isimlerini neden reddediyor, isim profilleri: Deniz, Ali ve Nil'in ülkelere göre dağılımı.